DHANA JUU YA HISTORIA

DHANA  JUU  YA  HISTORIA


by Ahmedi Mnungano Allah amuhifadhi



Historia    kama  somo  ina  sehemu  kubwa  sana  ya  kuchangia katika  maendeleo  ya  mwanadamu.

Ni  kutokana  na  historia binaadamu  wa  leo  hufahamu  vipi  watu  waliotangulia  walifanikiwa au  walifeli  katika  maisha  yao.  Na  hivyo  kujifunza  juu  ya  namna  ya kuyakabili  mazingira  yake.

Hata  hivyo  fundisho  lolote  lipatikanalo  kutokana  na  historia, linategemeana  sana  na  mtizamo  wa  muhusika  juu  ya  historia.

Ipo mitzamo  mikuu  miwili:



(i) Mtizamo  wa  Kiislamu  na

(ii) Mtizamo  wa Kikafiri.

Kabla  hatujaendelea  na  lengo  letu  la  kuangalia  historia katika  Uislamu,  ni  vyema  tuone  makafiri  wanasema  nini  juu  ya historia

(i) Mtizamo  wa  Kikafiri  Juu  ya  Historia  na  Udhaifu  Wake

Historia  kwa  waandishi  wengi  wa  kileo  hufasiriwa  kama  ni kumbukumbu  ya  matendo  ya  mwanadamu.  Matendo  hayo  yawe  ni yenye  kumwezesha  mwanadamu  kupata  mahitaji  yake  muhimu kutoka  kwenye  maumbile  ya  asili  (nature).

Kwa  makafiri  mahitaji muhimu  ya  wanadamu  ni  chakula,  nguo na  makazi.

Kwa  hiyo matendo  yote  ya  mwanadamu  yana  lengo  moja  tu;  la  kumpatia mahitaji  muhimu  ya  maisha  ambayo  ni  chakula,  nguo na  makazi. Kwa  mtizamo  wao  huo  makafiri  wameyahusisha  matendo yote  ya  mwanadamu  na  uzalishaji  vitu  au  uzalishaji  mali  (Material Production).

Kwa  hiyo  basi  wakawa  wanaiangalia  historia  katika ngazi  mbili.

Katika  ngazi  ya  kwanza  huiangalia  historia  kama  somo lenye  kuelezea  mapambano  ya  mwanadamu  dhidi  ya  mazingira yake.  Mapambano  ambayo  ni  ya  lazima  ili  mwanadamu  aweze kupiga  hatua  katika  maendeleo.

Katika  ngazi  ya  pili,  makafiri  huitazama  historia  kama  somo lenye  kuonyesha  vipi  harakati  za  uzalishaji  mali  zinavyoathiri uhusiano  baina  ya  mtu  na  mtu.

Hii  ni  kutokana  na  imani  yao  kuwa  mwanadamu  ni  mnyama kama  wanyama  wengine.  Na  badiliko  lolote  litakalotokea  kwa binadamu  aonekane  tofauti  na  wanyama  wengine,  basi  litakuwa  ni zao  la  harakati  zake  dhidi  ya  maumbile  (Nature).

Kwa  hiyo  kwa makafiri  kusoma  historia  ni  muhimu  kwa  sababu  huwasaidia kuelewa  mabadiliko  ya  mahusiano  kati  ya  mtu  na  mazingira  yake na  kati  ya  mtu  na  mtu.

Na  kwa  njia  hiyo  wanaweza  kufahamu  hali ya  mwanadamu  iliyopita  na  ya  sasa  na  hivyokuweza  kujiandaa  ili kuukabili  vyema  wakati  ujao.

Mtizamo  huu  wa  makafiri  katika  kuiainisha  historia  una udhaifu  mkubwa  sana.  Wao  wamemtazama  mwanaadamu  na mazingira  yake  au  kwa  maneno  mengine  viumbe  na  mazingira  yao na  kumwachilia  mbali  Muumbaji  wa  vyote  hivyo  viwili.
Mtizamo  wa  Makafiri  Juu  ya  Chanzo  cha  Dunia,Mwanaadamu  na  Lengo  la  Uhai  Wake.

Baada  ya  kuona  mtizamo  wa  kikafiri  juu  ya  historia,  itakuwa  ni vyema  tuone  wanasema  nini  juu  ya  chanzo  cha  dunia, mwanaadamu  na  lengo  la  uhai  wake.  Katika  kukiendea  kipengele hiki  tutaangalia  hoja  za  wanafalsafa  wa  kisoshalist  au  wakomunist. Kisha  tutaangalia  wanasayansi  wanavyosema.  Hii  itatusaidia kufahamu  endapo  ukafiri  (ukanaji  kuwepo  kwa  Mola  Muumba)  ni zao  la  maendeleo  ya  sayansi  au  la.

Makafiri  hudai  vile  vile  kuwa  binadamu  ni  zao  la  kiumbe  dhalili chenye  chembe  hai  moja  tu  (Unicellular  creature)  ambacho kilibadilika  kutoka  katika  hali  hiyo  ya  uduni  kupitia  hatua  ya  kuwa pweza,  chura,  mjusi,  nyani  hadi  kuwa  mtu  kamili.
Kwa  hivyo  kwa makafiri  binaadamu  ni  zao  la  mabadiliko  ya  kidogo  kidogo (evolutionary  changes)  na  kwamba  hakuumbwa  na  Allah(s.w).

Kwani  tangu  hapo  kwa  Mtazamo  wao  Allah(s.w)  hayupo (wana’uudhubillah).

Jitihada  kubwa  sana  zimefanyika  kuzieneza  fikra  hizi  na zimepewa  umuhimu  mkubwa  katika  somo  la  Historia  mashuleni. Tukiangalia  kitabu  cha  historia  cha  shule  za  sekondari  kidato  cha kwanza,  kilichotolewa  na  Taasisi  ya  Elimu  –  Tanzania  ukurasa  wa 11  kuna  maelezo  yafuatayo  juu  ya  chanzo  cha  mwanadamu:

Origin  of  Man:

 “Man  came  into  existence  together  with  other  animals  more  than thirty  million  years  ago.

 In  the  beginning,  man  belonged  to  the  family of  primates  which  include  apes,  monkeys,  and  gorillas.

These primates lived  in  troops  in  trees.

As  well  as  walking  on  all  fours,  these primates  had  developed  different  uses  for  their  limbs. The  fore-limbs  were  used  for  catching  and  gripping.

Hind-limbs  were used  for  standing  on  branches  or  on  the  ground.  As  the  forests  became smaller  some  of  these  primates  had  to  live  in  open  grasslands.

The  new  environment  and  experience  forced  this  primate  to  adopt  to life  in  the  grasslands.

Over  time  his  hind-limbs  became  specialized for  walking  and  standing.

 For  example,  he  had  to  stand  up,  watch out  for  enemies  and  run  away  from  them.
This  freed  the  fore-limbs which  could  now  be  used  for  tool  using.

He  used  sticks  to  dig-up roots  or  turn-over  stones  in  the  search  for  insects.

Using  tools  and  bi-pedalism  were  accompanied  by  the development    of  the  brain.

These  three  were  very  crucial  changes in  the  evolution  of  man,  who  began  to  appear  different  from  other animals.

 However  man  is  distinguished  from  the  other  primates by  his  ability  to  design  tools  for  specific  purposes.

At  first  the  body  of  man’s  ancestors  was  closer  to  that  of chimpanzee  in  appearance.

It  was  huge  and  covered  with  plenty of  hair.  Gradually  as  he  developed  by  improving  his  methods  of obtaining  food,  shelter,  and  clothing  his  shape  became  that  of  a modern  man.  By  about  50,000  years  ago  true  man  had  appeared.

This  process  is  known  as  evolution.”

Huo  ndio  mtizamo  wa  makafiri  juu  ya  chanzo  cha mwanadamu.  Mtizamo  ambao  kila  kukicha  hupandikizwa  kwenye vichwa  vya  kizazi  kichanga  katika  somo  la  Historia  mashuleni.

Chimbuko  la  Mtizamo  wa  Makafiri  Juu  ya  Chanzo  cha Dunia  na  Mwanadamu.


Labda  itakuwa  vyema  kabla  ya  kuchambua  mtizamo  huu  wa makafiri  huu  wa  kumkana  muumba  juu  ya  chanzo  cha  dunia  na mwanadamu,  tuangalie  kwanza  chimbuko  la  mtizamo  wenyewe.

Karl  Marx,  mwanzilishi  wa  itikadi  ya  kijamaa  hutambulika katika  karne  ya  ishirini  kuwa  ndiye  chimbuko  la  ukafiri  huu  wa kumkana  muumba(atheism).

Hatumaanishi  hapa  kuwa  kabla  ya Karl  Marx  hawakuwepo  makafiri,  la.

Bali  tunamtaja  yeye  kwa  vile ndiye  aliyechukua  jitihada  kubwa  kuusomesha  na  kuueneza  ukafiri huu  katika  zama  zetu  hizi.

Ukafiri  ulioshadidi  katika  nchi  zilizokuwa zikijiita  za  kikomunisti  ni  zao  la  kazi  ya  Karl  Marx.

Kwa  fikra  zake  Marx,  na  wafuasi  wake,  ulimwengu  huu  hauna muumba  na  kwamba  ulimwengu  huu  huongozwa  na  kanuni  za kibaiolojia,  kikemia  na  kifizikia.

Na  hivyo  basi  sayansi  ndio  jawabu la  kila  kitu.

 Kutokana  na  dhana  hii  Karl  Marx  na  wafuasi  wake hukana  kuwepo  kwa  Allah(s.w)  kwa  hoja  kwamba  imani  juu  ya Allah(s.w)  ni  imani  ya  kibubusa  na  kwamba  kumkana  Allah(s.w)  ni suala  la  kisayansi.

Chimbuko  la  Fikra  za  Karl  Marx Kwa  vile  Juzuu  yetu  hii  inaangalia  suala  zima  la  historia, itakuwa  vyema  tuonyeshe  kwa  muhtasari  chimbuko  la  fikra  za Marx.

 Kuibuka  kwa  fikra  za  Marx  na  makafiri  wengine  juu  ya chanzo  cha  dunia  na  suala  la  kuwepo  Mungu  Muumba  kwa  ujumla, kumechochewa  na  hali  ya  kutisha  iliyoondoa  mahusiano  yote  kati ya  Dini  na  maisha  huko  Ulaya,  hatimaye  kutenganisha  itikadi  ya Dini  na  utaratibu  wa  maisha  ya  kijamii.

 Hali  hiyo  ilitokeaje?

Kwanza,  Kanisa  lilihodhi  peke  yake  haki  ya  kuielewa  na kuifafanua  Biblia  kwa  kumkataza  mtu  yeyote  nje  ya  makada  wao kujaribu  kuielewa  na  kuifahamu  Biblia.

 Halafu  kukafuatia  kuingiza katika  mafundisho  ya  Dini  hiyo  imani  za  kibubusa  (dogmas) ambazo  zilikuwa  hazieleweki,  hazikubaliki  na  wala  haziaminiki.
Kanisa  likazifanya  imani  hizo  zisizoeleweka  “mafumbo  ya  Mungu” au  “ibada”.

Mfano  dhahiri  ni  imani  ya  kibubusa  juu  ya  Ekaristi (Chakula  cha  jioni  cha  Bwana)  imani  ambayo  ilipingwa  na  Martin Luther,  John  Calvin  na  Ulrich  Swingli  na  kuanzisha  madhehebu  ya Waprotestanti.

Suala  la  Ekaristi  ni  uzushi  usio  na  msingi  wowote  katika  kitabu kitakatifu,  katika  historia  ya  Wakristo  wa  mwanzo  na  hata  katika mabaraza  ya  Kanisa.

Kilichotokea  ni  kwamba  kwa  mila  zao  Wakristo  walikuwa wakila  mkate  na  kunywa  mvinyo  wakati  wa  pasaka  na  wakakiita chakula  cha  jioni  cha  Bwana.

Hatimaye  Kanisa  likadai  kuwa  mkate na  mvinyo  vilibadilika  kuwa  mwili  na  damu  ya  Yesu.

Yeyote atakayekula  mkate  na  mvinyo  wakati  wa  kuingia  katika  Dini  hiyo atapata  Rehma  kwa  kupitia  mwili  na  damu  ya  Yesu.

Kanisa likashinikiza  dai  hili  kwa  wafuasi  wake  na  likakataza  mijadala  ya hoja  kwa  tishio  la  kutengwa.

 Zaidi  ya  imani  hizi  potofu  zilizoingizwa  katika  Dini  hiyo zilizoandamana  na  kuwakataza  watu  kuzithibitisha  katika  Biblia (ambayo  walizuiliwa  kuifafanua),  Kanisa  likajiingiza  katika  kutoa nadharia  juu  ya  uhai  na  ulimwengu.

Likaziunga  mkono  nadharia fulani  fulani  za  kijiografia,  kihistoria  na  kifizikia  zilizokuwa  maarufu wakati  huo,  nadharia  ambazo  zilijaa  makosa  na  udhanifu  wa  ajabu na  Kanisa  likadai  kuwa  nadharia  hizo  hazihojiki,  hazisahihishiki, hazipingiki  na  hazibadilishiki.

Hili  lilikuwa  pigo  la  mwisho  kwani  imani  hizo  zisizokuwa  za kisayansi  zilikuwa  zimejengwa  juu  ya  uwongo,  na  hivyo  rahisi kutenguliwa  kwa  majaribio  mepesi  tu.

Zaidi  ya  hayo  kutafuta  na kuthibitisha  elimu  ni  jambo  ambalo  Mwenyezi  Mungu  ameusia  akili ya  binaadamu  kudadisi  kwa  makini  upeo  wa  uwezo  wake  bila Mwenyezi  Mungu  kutanguliza  tafsiri  maalum.

Juu  ya  hilo,  A.  Nadwi  anaelezea  kwa  ufasaha  kama  ifuatavyo juu  ya  matokeo  ya  msiba  huu  mkuu  katika  kitabu  chake  mashuhuri, “What  the  World  Lost  by  Muslim  Decadence”.

“Moja  ya  makosa  makubwa  yaliyotendwa  na  mapadri  wa Kizungu,  na    pengine  laweza  kuwa  kosa  kubwa  kabisa lililofanywa  dhidi  ya  Dini  ni  kwamba  waliingiza  katika  vitabu vyao  vitakatifu  baadhi  ya  elimu  za  kibinaadamu  na  habari za  zama  zao  juu  ya  historia,  geografia  na  sayansi  ya maumbile.

 Habari  hizo  za  sayansi  zilizoingizwa  wakati  huo zilionekana  sahihi  kabisa  na  ikadhaniwa  kuwa  ni  kweli zisizo  shaka  na  zisizoweza  kutangulika”.

“Hata  hivyo,  kilele  cha  elimu  katika  kipindi  fulani  si  kauli  ya mwisho  na  elimu  haituami,  kwani  elimu  ya  binadaamu daima  huongezeka  na  hukua.

Lau  Dini  itajengwa  juu  ya elimu  ya  binadaamu,  basi  jengo  hilo  limesimama  katika mchanga  unaodidimia.

 Yawezekana  kuwa  mapadri walipandikiza  katika  vitabu  vyao  habari  hizo  kwa  nia  njema kabisa.

Lakini  wamejidhuru  wenyewe  na  Dini  yao,  kwani mapandikizi  hayo  yalianzisha  mapambano  yasiyofaa  kati ya  sayansi,  hoja  na  ‘Dini’,  na  hatimaye  ‘Dini’  ilishindwa vibaya  sana.

 Ilikuwa  ni  Dini  ambayo  kweli  na  urongo  na haki  na  batili  vimechanganywa  na  hivyo  watetezi  wake wasingeweza  kupata  chochote  isipokuwa  kushindwa ambako  hawakuweza  tena  kurudisha  hadhi  yao.  Kibaya zaidi  ni  matoekeo  yake;  kwani  Ulaya  yote  ilipuuza  au  karibu kuikana  kabisa  Dini”.

“Zaidi  ya  hayo,  mapadri  waliyainua  tena  yote  yaliyoelezwa na  yalikuwa  yakijulikana  na  kila  mtu  pamoja  na  sehemu  ya ufafanuzi  wa  Agano  la  Kale  na  Jipya  kuhusu  jiografia  na sayansi  ya  maumbile.

Wakazipa  habari  hizi  “utukufu  wa kidini”  na  wakazifanya  kuwa  ni  sehemu  ya  Dini  na  hivyo kila  mtu  lazima  aamini  na  akikatae  kilicho  kinyume  na habari  hizo.

Wakaandika  vitabu  juu  yake  na  wakauita udhanifu  huo  wa  jiografia  ‘Jiografia  ya  Kikristo’  na wakaishikilia  kwa  jino  na  ukucha  na  kila  asiyeamini udhanifu  huo  akaitwa  mpagani”.

 “Yote  hayo  yalitokea  katika  kipindi  ambacho  hoja  ilikuwa ikiibuka  huko  Ulaya  na  wanasayansi  walikuwa  wakianza kuvivunja  vizingiti  vya  ‘Dini’,  na  kuikosoa  jiografia  ya Kikristo  waziwazi  pamoja  na  vitabu  vyake  vingine wakatangaza  kutoamini  kwao  fikra  hizo  kuwa  ni  takatifu  na wakaonesha  ugunduzi  wao  kupitia  majaribio  yao.

  Hili likaamsha  ghadhabu  ya  Kanisa  na  viongozi  wao  huko Ulaya  wakawahesabu  wanasayansi  hao  kuwa  ni  wapotofu na  makafiri.

Hivyo  wakaimwaga  damu  yao  na wakawanyang’anya  mali  zao  kwa  madai  kuwa  wanautetea Ukristo,  na  zikaanzishwa  Mahakama  za  Uchunguzi  ili kuwaadhibu  wale  ambao  kwa  maneno  ya  papa  ‘wale makafiri  na  waasi  waliotawanyika  katika  miji,  nyumba, misitu,  mapango  na  mashamba’.

 Mahakama  za  Uchunguzi  hazikupoteza  muda  na  zikafanya kazi  kwa  mori  na  zikajitahidi  zilivyoweza  kumteketeza  kila adui  katika  ulimwengu  wa  Kikristo.  Wakaanzisha  taasisi  za wapelelezi  katika  nchi  zote,  wakichunguza  kila  mtu  kwa msisitizo  ambao  ulimfanya  mwanatheolojia  mmoja  wa Kikristo  aseme,  “hakuna  mtu  awezaye  kuwa  Mkristo  na kufa  katika  hali  ya  kawaida”.

 “Inahisiwa  kuwa  walioangamizwa  na  mahakama  hizi walifika  elfu  mia  tatu,  na  kati  ya  hao  elfu  thelathini  na  mbili walichomwa  moto  wakiwa  hai.

Miongoni  mwao  alikuwepo mwanafizikia  mashuhuri  Bruno  ambaye  fikra  zake  juu  ya uwingi  wa  ulimwengu  zilighadhibisha  kanisa  kiasi  ambacho walimwua  bila  kumwaga  tone  la  damu.

 Hii  ilikuwa  na maana  ya  kumchoma  moto  akiwa  hai!  Alikuwepo  pia mwanasayansi  maarufu  Galileo  aliyeamini  kuwa  dunia inalizunguka  jua  na  imani  yake  ilimgharimu  uhai  wake”.

“Mambo  yalipofikia  hatu  hii,  wasomi  na  wagunduzi walishindwa  kuvumilia  na  wakatangaza  uasi  wao  dhidi  ya Kanisa,  mapadri  na  dhidi  ya  wote  wanaoshikilia  ukale.

 Wakakipinga  kila  kilichohusiana  nao  iwe  imani  au  elimu, sayansi  au  maadili.

Wakajenga  uadui  kwanza  na  dini  ya Kikristo,  halafu  na  dini  zote  bila  kubagua;  na  mapambano kati  ya  wanasayansi  na  hoja  dhidi  ya  viongozi  wa  Dini  ya Kikristo  yakawa  ni  mapambano  kati  ya  sayansi  na  dini  kwa ujumla.

Wanamapinduzi  wakahitimisha  kuwa  sayansi  na Dini  havipikiki  chungu  kimoja.

Mtu  ilimpasa  achague  moja na  asuse  jingine.  Dini  kwao  ilileta  kumbukizi  za  damu  za mashahidi  waliopoteza  maisha  yao  kwa  ajili  ya  sayansi  na utafiti  na  kumbukizi  za  watu  wasio  na  hatia  waliouliwa  kwa sababu  ya  ukatili  wa  mapadri  na  kwa  sababu  ya  kutoamini kwao.  Katika  akili  zao  Dini  ilileta  taswira  ya  nyuso zilizosawajika,  zenye  ukali  na  mapaji  ya  uso  yenye makunyazi,  ghadhabu  isiyo  na  subira  na  ujinga  usio  kiasi.
Walichukizwa  katika  nyoyo  zao  na  wakaamua  kuchukia  na kupigana  dhidi  ya  Kanisa  na  kila  walilowakilisha  au walilohubiri.

Vizazi  vilivyofuata  vilirithi  hisia  na  kumbukizi hizi  chungu”.

 Marx  alikuwa  miongoni  mwa  wanafalsafa  walioathiriwa  na  hali hiyo.  Lakini  kosa  walilofanya  ni  kule  kushindwa  kutofautisha  Dini na  wale  waliohodhi  uongozi  wa  Dini.
Kwa  vile  Ukiristo  (dini)  huo kule  Ulaya  ndio  ulikuwa  ukiongoza  mafundisho  juu  ya  kuwepo  kwa Mungu  Muumba  na  kwa  vile  chuki  ilishamea  dhidi  ya  dini,  Marx  na wenzake  walijitoa  kwenye  dini  na  hivyo  kujitoa  kwenye  imani  juu  ya kuwepo  kwa  Mungu  Muum